Çocuklarda Empati

Çocuklarda empati becerisi 3 yaşından itibaren kazanılmaya başlanır. Çocuğun empati becerisini kazanabilmesi için öncelikli olarak duygularının farkında olması önemlidir. Duygularını tanıyan ve tanımlayan çocuk, karşısındaki kişiyi kısmen anlamaya başlar. Ancak çocuğa bunları öğretecek ve gösterecek ilk yer aile bireyleridir. Aile bireylerinin birbirlerine ve çocuğuna gösterdiği davranışlar onda bir öngörü oluşmasını sağlayacaktır.

Peki çocuğunuzun empati becerisini geliştirmek için neler yapabilirsiniz? Sizin için sıraladık;

1- Öncelikli olarak onu dinleyin. Kendini ifade ediş şekli, anlatmak istediklerini vücut diliyle göstermesini izleyin.

2- Ani durumlarda oluşan duygularını geri bildirim vererek gösterin. Örneğin bir hediye aldığındaki yaşadığı sevinci “ Çok mutlu gözüküyorsun”, ya da korktuğu sırada “ Çok korkmuş görünüyorsun. Bak kalbin hızlı hızlı atıyor ve sık sık nefes alıyorsun” gibi ifadelerde bulunun. Bunları yaparken sabırla uygun zamanı bekleyin ve anında pekiştirin.

3- Ben dilini kullanın. Çok şaşırdığınız, ya da üzüldüğünüz bir durumu paylaşın. “ … dolayı çok üzülmüş ve ağlamıştım. Üzgün olunca kendimi kötü hissediyorum.” gibi ifadelerle, kendinizden yola çıkarak duygularınızı aktarmaya ve paylaşmaya çalışın.

4- Çocuğunuzla duygu günlüğü oluşturun. O gün yaşadığı olaylardan yola çıkarak hangi durumda hangi duyguyu yaşadığını sorun.

5- Bir öykü geliştirin. Farklı duygular yaşayan kişilerden oluşan bu hikayenin sonucu hakkında konuşun. “… çok mutsuz du. Sence neden mutsuzdu?” ya da “ … şaşırınca neler hissetmişti hatırladın mı?” tarzında sorularla yönlendirin.

6- ”Yine hikayedeki karakterlerin yerine geçerek sen olsan ne yapardın?”, ”O neden böyle yapmış olabilir?” gibi sorularla farklı bakış açıları kazanmasına destek olun.

7- Birbiriniz hakkında konuşun. Birbirinizin olumlu ve olumsuz özelliklerini söylemenizi isteyin. Bu sırada kesinlikle eleştirisel ya da yargılayıcı tutumda bulunmayın.

8- Bazı problem cümleler geliştirin. “ Baban arabayla yolda giderken birden trafiğin ortasında arabası bozuldu. Sence neler hisseder?” ya da “ Arkadaşının eşyasını izinsiz aldın. O ne hisseder?” gibi sorular sorun. Beraber sonuçları hakkında tartışın, farklı duyguları bu durumlarla özdeşleştirin ve farkı görmesini sağlayın. Örneğin ”Baban çok mutlu olmuş mudur?” sorusu çocukta duyguların şiddeti hakkında bilgi verecektir.